Historia szkoły
Historia IV Liceum Ogólnokształcącego
im. Komisji Edukacji Narodowej w Poznaniu
Początki IV Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu
Historia IV Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej w Poznaniu sięga 1 września 1948 roku. Wówczas, decyzją Kuratorium Szkolnego Okręgu Poznańskiego, w budynku przy ul. Szamarzewskiego 89 powstała jedenastoletnia szkoła Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci oraz Liceum Pedagogiczne. Była to pierwsza w Poznaniu szkoła łącząca siedmioletnią szkołę podstawową z czteroletnim liceum.
W uroczystym otwarciu placówki uczestniczył ówczesny minister oświaty dr Stanisław Strzeszewski. Kierownictwo szkół objął mgr Paweł Dziemidok, natomiast dyrektorem szkoły jedenastoletniej został prof. Tadeusz Kopa. W tej formule organizacyjnej szkoła funkcjonowała przez rok.
Od roku szkolnego 1949/1950 klasy podstawowe zostały przejęte przez Liceum Pedagogiczne, a z pozostałych klas utworzono IV Liceum Ogólnokształcące. Początkowo szkoła zajmowała jedno piętro budynku przy ul. Szamarzewskiego 89. Funkcję dyrektora pełnił początkowo mgr Antoni Zasępa, a od października 1949 roku mgr Konrad Świtek, który przez wiele lat kształtował rozwój placówki, pozostając w pamięci całych pokoleń absolwentów.
Rozwój szkoły i nowa siedziba
Przełomowym wydarzeniem było oddanie do użytku w lipcu 1963 roku nowego budynku przy ul. Swojskiej 6, który pozostaje siedzibą „Czwórki” do dziś. Działo się to w okresie rozwoju budownictwa czasów Władysława Gomułki, siedzibą liceum stała się bowiem jedna z tzw. „tysiąclatek”. Powstanie szkoły wpisywało się także w dynamiczny rozwój zachodniej części Poznania i dzielnicy Jeżyce. Wraz z rozbudową miasta rosło zapotrzebowanie na nowoczesne placówki edukacyjne, które mogłyby kształcić młodzież zamieszkującą nowe osiedla. Nasza szkoła to pierwszy w Poznaniu nowo powstały obiekt przeznaczony specjalnie dla liceum ogólnokształcącego. Znalazły się w nim nowoczesne jak na tamte czasy pracownie przedmiotowe, biblioteka, gabinety lekarskie oraz sala gimnastyczna – wiele z tych rzeczy szkoła zawdzięczała swoim ówczesnym patronom – np. poznańskiej „Goplanie”.
Ważnym krokiem w rozwoju „Czwórki” był także rok 1964, kiedy to wprowadzono klasy z rozszerzonym programem nauczania języka angielskiego. Przedsięwzięcie okazało się pionierskie w skali miasta i regionu. Szkoła została również włączona do sieci szkół stowarzyszonych UNESCO, co otworzyło przed uczniami nowe możliwości edukacyjne i kontakty międzynarodowe. Dzięki temu do „Czwórki” trafiały anglojęzyczne materiały dydaktyczne i literatura, a młodzież mogła rozwijać kompetencje językowe na wysokim poziomie.
W 1975 roku rozpoczęła się długofalowa współpraca z Instytutem Filologii Angielskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. IV LO stało się szkołą ćwiczeń dla studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela języka angielskiego. Współpraca ta wzbogaciła ofertę edukacyjną szkoły i umożliwiała uczniom kontakt z różnorodnymi metodami nauczania.
Lata pierwszych sukcesów
W latach siedemdziesiątych IV LO należało do czołówki poznańskich szkół średnich. Szkoła była ceniona za wysoki poziom nauczania, szczególnie w zakresie języka angielskiego i przedmiotów ścisłych. W 1973 roku liceum otrzymało imię Komisji Edukacji Narodowej oraz sztandar. Za osiągnięcia dydaktyczne i wychowawcze zostało również uhonorowane Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
W tym okresie szkoła rozwijała także bogatą działalność pozalekcyjną. Dzięki współpracy z instytucjami wspierającymi placówkę uczniowie mogli korzystać z dodatkowej infrastruktury sportowej, uczestniczyć w wycieczkach edukacyjnych oraz poznawać różne regiony Europy. Dla wielu młodych ludzi były to wówczas pierwsze okazje do nawiązania międzynarodowych kontaktów i poszerzania horyzontów.
Szkoła i jej społeczność
Przez kolejne dekady IV LO budowało opinię szkoły wymagającej, ale jednocześnie przyjaznej uczniom. O przyjęciu decydowały przede wszystkim osiągnięcia edukacyjne i zaangażowanie młodych ludzi. Wspomnienia absolwentów podkreślają wysoki poziom nauczania, inspirujących nauczycieli oraz wyjątkową atmosferę panującą w murach szkoły.
Po przejściu dyrektora Konrada Świtka na emeryturę w 1975 roku szkołą kierowali najpierw Adolf Pisarczyk (w latach 1975–1978), a później Wiesław Bogusławski (w latach 1978–1991).
Szczególne miejsce w historii placówki zajmują nauczyciele, którzy przez lata tworzyli jej charakter. Wśród nich byli pedagodzy cenieni nie tylko za wiedzę i profesjonalizm, lecz także za życzliwość, umiejętność wspierania młodzieży oraz budowania relacji opartych na wzajemnym szacunku. I ten szczególny rys kadry pedagogicznej „Czwórki” nie zmienił się do dziś.
Zmiany i nowe możliwości po 1990 roku
W 1992 roku stanowisko dyrektora objęła Alicja Przybylska (w latach 1992-1997). W tym czasie szkoła intensywnie rozwijała współpracę międzynarodową, nawiązując partnerstwa ze szkołami w Danii, Holandii i Francji. Coroczne wymiany młodzieży pozwalały uczniom poznawać inne kultury, doskonalić znajomość języków obcych oraz uczestniczyć w zajęciach edukacyjnych prowadzonych za granicą.
W 1997 roku dyrektorem szkoły została jej absolwentka, mgr Alicja Makowska (w latach 1997-2005), nauczycielka języka polskiego. Okres jej kierowania szkołą zapisał się jako czas wzmacniania więzi społeczności szkolnej i rozwijania aktywności lokalnej. Szkoła angażowała się w życie dzielnicy, współpracowała z organizacjami społecznymi oraz rozwijała działania wychowawcze i kulturalne.
Od 2005 roku funkcję dyrektora „Czwórki” pełni dr Agata Gutorska – także absolwentka szkoły. Pod jej kierownictwem szkoła kontynuuje rozwój nowoczesnej oferty edukacyjnej oraz współpracy międzynarodowej. Znaczące znaczenie miały tu realizacje projektów unijnych (np. Sokrates, Comenius, czy Erasmus+).
Współczesność
Szkoła cały czas uaktualnia swoją ofertę edukacyjną, dostosowując ją do zmieniających się warunków i potrzeb młodych ludzi – tworząc np. we współpracy z uczelniami wyższymi tzw. klasy akademickie. W 2015 roku uruchomiono m.in. klasę akademicką o profilu psychologiczno-prawniczym, czy też akademicką klasę ekonomiczną.
Szkoła aktywnie uczestniczyła również we wspomnianych programach międzynarodowych Erasmus i Comenius, współpracując z placówkami edukacyjnymi z Finlandii, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Węgier. Uczniowie IV LO realizowali wówczas projekty poświęcone między innymi ekologii, historii i zagadnieniom społecznym, rozwijając kompetencje językowe, badawcze i interpersonalne. Dzięki tym inicjatywom szkoła umocniła swoją pozycję jako nowoczesna placówka otwarta na współpracę europejską, ale nie tylko.
Od 2015 roku uczniowie tworzą szkolną gazetę „Czwarta Władza”, rozwijając także kompetencje dziennikarskie i obywatelskie. Naszym znakiem rozpoznawczym jest ponadto działalność debat oksfordzkich. Od lat zespół „Czwórki” regularnie uczestniczy w Poznańskiej Lidze Debat, osiągając wysokie wyniki. W sezonie 2025/2026 uczniowie zdobyli w niej II miejsce, potwierdzając wysoki poziom kompetencji argumentacyjnych, społecznych i obywatelskich rozwijanych w naszej szkole. Dzięki tym osiągnięciom IV LO umacnia swoją pozycję jako szkoła realnie wspierająca rozwój talentów i ambitnych pasji młodzieży.
Fundamentem działań szkoły jest szeroko rozwinięta działalność charytatywna. Od wielu lat współpracujemy z Caritas przy organizacji Wigilii dla ubogich, bezdomnych i samotnych. Szkoła aktywnie uczestniczy w inicjatywach takich jak WOŚP, „Gorączka Złota” PCK, zbiórki dla fundacji „Redemptoris Missio” (pomoc dla Madagaskaru) oraz „Z Dzikiej Strony” – wsparcie dla dzikich zwierząt. Organizujemy również akcje „Bombka od serca” na rzecz Stowarzyszenia „Żurawinka”. Wolontariat „Czwórki” angażuje uczniów w działania na rzecz seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami. Współpracujemy m.in. z Fundacją Petra Senior oraz Wspólnotą „Burego Misia”, organizując warsztaty plastyczne i kulinarne, spotkania świąteczne i pikniki, akcję „Paczka dla Seniora”, czy kiermasze charytatywne. Uczniowie angażują się także w działania na rzecz zwierząt, rozwijając postawy odpowiedzialności i troski o środowisko. Nasze zaangażowanie zostało docenione tytułem „Poznańskiego Wolontariusza Roku 2022”.
Tradycja i przyszłość
Przez ponad siedemdziesiąt lat swojej działalności IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej potrafiło harmonijnie łączyć tradycję z nowoczesnością. Jesteśmy dumnym depozytariuszem Sztandaru Kombatantów I i II wojny światowej oraz więźniów niemieckich i sowieckich obozów koncentracyjnych, pielęgnując pamięć o historii i wartościach ważnych dla kolejnych pokoleń.
Przez wiele lat swojego istnienia na poznańskich Jeżycach – „Czwórka” zdołała się zaadoptować do wyzwań, jakie niosły i niosą kolejne dekady. Stała się miejscem służącym nie tylko edukacji, ale i spotkań absolwentów, którzy podtrzymują tradycję zjazdów. Szkoła niezmiennie pozostaje przestrzenią rozwoju intelektualnego, społecznego i osobistego kolejnych pokoleń uczniów.
Dziś IV LO to nie tylko miejsce nauki, ale także ważne miejsce spotkań absolwentów, wydarzeń kulturalnych i inicjatyw lokalnych.
Otwartość, wysoki poziom kształcenia, współpraca międzynarodowa oraz poszanowanie różnorodności pozostają wartościami, które od lat kształtują charakter naszej szkoły i jej społeczności. Wszystko to zostało dostrzeżone i docenione w 2024 roku, kiedy Zarząd Województwa Wielkopolskiego uhonorował „Czwórkę” Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego.